CO₂, diyot, fiber, MOPA, UV: Hangi lazer hangi malzemeyi işler? Dalga boyuna göre pratik rehber

Belirleyici olan dalga boyu

Lazer ışını yalnızca malzeme tarafından soğurulduğunda iş yapar. Işık yüzeyden yansıyorsa ya da malzemenin içinden geçip gidiyorsa güç artırmak sonucu değiştirmez. Bu yüzden atölyede ilk soru “kaç watt?” değil, “bu malzeme bu dalga boyunu soğuruyor mu?” olmalı.

xTool’un rehberine göre masaüstü ve küçük işletme pazarındaki beş lazer türünün dalga boyları şöyle: UV 355 nm, mavi diyot yaklaşık 450 nm, fiber ve MOPA 1064 nm, CO₂ ise 10.600 nm (10,6 µm).

Ahşap, akrilik, deri ve kâğıt: CO₂ ve diyot

Ahşap, kontrplak, MDF, bambu, deri, kâğıt, keçe ve mantar gibi organik malzemeler CO₂ lazerin 10,6 µm ışığını çok iyi soğurur. Kaynağa göre CO₂ lazer bu malzemeleri kesip işleyebilir, şeffaf ve renkli akriliği keser, camı buzlar, seramik ve taşa işaretleme yapar.

Mavi diyot lazer de ahşap, deri, kâğıt, mantar ve koyu renkli ya da opak akrilikle çalışır. Şeffaf veya açık renkli akrilik ise 450 nm ışığı geçirdiği için diyotla kesilemez; koyu akrilikte ışığı soğuran pigmenttir. Diyot lazer camı işlemez. xTool ayrıca diyot lazerlerde verilen optik watt değerinin CO₂ tüp watt değeriyle doğrudan karşılaştırılamayacağını belirtiyor.

Metal: fiber ve MOPA

Çıplak metal, CO₂ ve diyot lazer için sık yapılan bir hatadır. Rehbere göre parlak alüminyum 10,6 µm ışığın yaklaşık yüzde 97’sini geri yansıtır; CO₂ ve diyot ancak metal işaretleme spreyi gibi bir kaplamayla metal üzerinde iz bırakabilir. Diyot lazer, eloksallı alüminyumda boyalı oksit tabakasını kaldırarak kontrastlı işaret verebilir.

1064 nm’de tablo tersine döner: Paslanmaz ve karbon çelik, alüminyum, titanyum ve pirinç fiber lazerle işaretlenir ve derin gravür yapılabilir. Bakır, altın ve gümüş bu dalga boyunu daha az soğurduğu için daha yavaş işlenir ve geri yansıma riski taşır. Fiber lazer ahşap, kâğıt, kumaş ve şeffaf plastiği işlemez; kaynağa göre çalışma alanı F-theta lens nedeniyle tipik olarak 100–300 mm ile sınırlıdır.

MOPA, darbe süresi ayarlanabilen bir fiber lazerdir. xTool’a göre bu ayar, paslanmaz çelik ve titanyumda boya kullanmadan, oksit tabakasının oluşturduğu girişim renkleriyle renkli işaretlemeye ve eloksallı alüminyumda siyah işaretlemeye olanak tanır. Renk sonucu yüzey, alaşım ve odakla değiştiği için her malzeme partisinde yeniden test gerekir.

Cam, seramik ve hassas plastikler: UV

355 nm’deki UV lazer malzemeyi ısıtıp yakmak yerine moleküler bağları doğrudan kırar; bu yüzden “soğuk işaretleme” olarak anılır ve ısıdan etkilenen bölge çok küçüktür. Kaynağa göre cam, kristal, seramik, taş ile ABS, polikarbonat, PET ve silikon gibi plastikler UV ile işaretlenebilir. Gücü düşüktür ve kalın malzeme kesmez.

Atölye için kısa kontrol listesi

Bir işe başlamadan önce malzemenin hangi dalga boyunu soğurduğunu kontrol edin, emin değilseniz artık bir parçada küçük bir test yapın. Şeffaf akriliği diyotla, çıplak metali kaplamasız CO₂ ile denemek zaman kaybettirir.

Hangi lazer türü olursa olsun PVC ve vinil asla lazerle işlenmez. xTool’un rehberi CO₂ bölümünde bu malzemelerin klor gazı açığa çıkardığını ve hem kullanıcıya hem makineye zarar verdiğini açıkça belirtiyor. Cihazın kapak, kilit ve sensörlerini devre dışı bırakmayın.